5 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY GIÁ TRỊ XUẤT KHẨU SẦU RIÊNG VIỆT NAM
Sầu riêng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong xuất khẩu nông sản
Sầu riêng đang trở thành một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của rau quả Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh từ 177,7 triệu USD năm 2021 lên khoảng 3,85 tỷ USD năm 2025.
Giá trị xuất khẩu sầu riêng sau 8 tháng của năm 2026 đã gần đạt 2 tỷ USD. Ảnh: Tùng Đinh.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sầu riêng ước đạt 1,97 tỷ USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm trước. Thị trường Trung Quốc vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi việc mở cửa thêm các thị trường như Ấn Độ tạo thêm dư địa tăng trưởng và đa dạng hóa đầu ra.
Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu, ngành sầu riêng Việt Nam cần chuyển từ tư duy “gỡ khó khi phát sinh” sang chủ động chuẩn bị từ sớm, từ xa”, lấy chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc làm nền tảng phát triển.
5 giải pháp trọng tâm
1. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trả lời báo chí tại Họp báo Chính phủ chiều 3/9. Ảnh: Quang Phúc.
Tiếp tục đàm phán, mở rộng thị trường và tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Úc, New Zealand…
Đồng thời, tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh và các sản phẩm chế biến; đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, kết nối cung cầu và tăng cường phân tích, dự báo thị trường để chủ động định hướng sản xuất, thu hoạch và tiêu thụ.
2. Tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu bền vững
Rà soát và quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu và hạ tầng.
Phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu; đồng thời củng cố liên kết nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trở lại vùng nguyên liệu và từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.
3. Chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc
Đây là một trong những giải pháp then chốt để nâng cao giá trị và duy trì xuất khẩu sầu riêng ổn định.
Ngành sầu riêng cần nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học – công nghệ, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất và quản lý.
Sản xuất phải được tổ chức theo quy trình an toàn, kiểm soát chặt chẽ vật tư đầu vào và các nguy cơ về dư lượng. Song song đó là tăng cường giám sát an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật và cảnh báo sớm nguy cơ vi phạm.
Đặc biệt, cần hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc xuyên suốt từ vùng trồng, cơ sở đóng gói đến doanh nghiệp xuất khẩu, giúp kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường nhập khẩu.
Chất lượng không còn chỉ là yêu cầu ở khâu cuối cùng trước khi xuất khẩu, mà phải được kiểm soát ngay từ vùng trồng và trong toàn bộ chuỗi sản xuất.
4. Phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến và logistics
Họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 3/9. Ảnh: Như Ý.
Khuyến khích đầu tư kho lạnh, sơ chế, bảo quản và chế biến ngay tại các vùng sản xuất tập trung.
Đẩy mạnh chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức vận chuyển; ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, nâng cao chất lượng. Đồng thời, nâng cấp hạ tầng thủy lợi và giao thông phục vụ vùng nguyên liệu.
5. Nâng cao năng lực hệ thống phòng kiểm nghiệm
Mở rộng và củng cố hệ thống phòng kiểm nghiệm đủ điều kiện; ưu tiên đầu tư thiết bị và nâng cao năng lực kiểm nghiệm các chỉ tiêu theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu, trong đó có Cadimi, Vàng O.
Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa quy trình, đẩy mạnh số hóa, rút ngắn thời gian kiểm nghiệm, nâng cao độ tin cậy của kết quả và đào tạo đội ngũ kiểm nghiệm viên theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Hướng đến ngành sầu riêng chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững
Với diện tích khoảng 200 nghìn ha và sản lượng dự kiến khoảng 2,08 triệu tấn trong năm 2026, sầu riêng tiếp tục là ngành hàng có giá trị kinh tế cao và tiềm năng xuất khẩu lớn.
Năm giải pháp được đưa ra cho thấy định hướng phát triển sầu riêng Việt Nam đang chuyển mạnh từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng, kiểm soát toàn chuỗi, đa dạng hóa thị trường và gia tăng giá trị.
Trong đó, chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm, ứng dụng khoa học – công nghệ và truy xuất nguồn gốc sẽ là nền tảng quan trọng để sầu riêng Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
(Theo Báo Nông nghiệp Môi trường)